Frases soltas de ‘Laura no deserto’

DIÁLOGOS CRÍTICOS (IV).

Xesús González Gómez.

rcOs dous amigos, despois de beberen unha cervexa e de demandaren outra, continúan o seu diálogo.

Amigo 1: Exponme, xa que logo, a túa opinión sobre Laura no deserto, de Riveiro Coello, editada por Galaxia no 2011, da que no seu día lin algunhas recensións máis que encomiásticas.

Amigo 2: Si, sei que existen esas recensións; o que é a min, a novela produciume máis fu que fa. Xa no primeiro parágrafo me puxen en garda: ía de escrita poética. Un parágrafo de cinco liñas [tira un caderniño do peto e le] no que “o enorme portón de castiñeiro varre todo o ruído da Rambla e crea nas escaleiras unha repentina atmosfera de clausura na que se escoita a pulsión afinada do violoncello do profesor do primeiro. Gusto deste instrumento porque semella tensar o silencio e alongalo para testemuñar o eco da súa existencia oculta”.

1: Hostias!, a cousa promete.

Amigo 2: Non promete senón que dá e a esgallo [continúa a ler no caderniño]: “balcóns de ferro escuro que se descolgan sobre o corazón mesmo da cidade”, “Se cadra tiña para ela un matiz liberador”; “balconadas que dan á infancia”, “tose esgrevia que borraba moitas veces os diálogos das películas”, “unha luz estremecida pende nas sabas brancas”, “Pesa en min a canseira e o desexo de aire puro que, como unha plumaxe estremecida, anuncia o delicado arrepío dos chopos nos aparcadoiros. Levo varias noites en branco, sen apenas durmir, neste cárcere hospitalario que fai do rumor da cidade algo tan inalcanzable como o significado da derradeira frase que a morfina provocou no inconsciente de papa”.

1: Estasme a enganar, esas frases están tiradas de Corín Tellado ou de Carlos de Santander, como moito de Barbara Cartland.

2: Non home, non; son desta novela, xúrocho. E continúo, para que me creas. “As palabras caeran sobre o silencio como o corisco cunha treboada”, “Quizais o entusiasmo alucinado desa gargallada”, “o seu delirio cuspía algunha palabra involuntaria”, “o pasado espertaba na miña memoria a dureza dunha intuición…”, “o aloumiño da primavera no meu rostro”, “abismando nunha vertixe escéptica…”, “a primavera cae sobre o parque como unha promesa”, “as andoriñas cospen a súa historia entre os plátanos”, “este estraño xogo de palabras axiña excita en min o azar dunha intuición”…

1: Uf!, tes para moito?

2: Aínda vou pola páxina 19… da novela, así que imaxina.

1: Salta algunha páxina, se non podemos acabar pasado mañá.

2: De acordo, que xa me estaba a aburrir. Direiche unhas cantas frases máis, pero pensa que podo multiplicar as que che vou dicir por seis ou sete ou quizais oito, e iso que nun momento determinado empecei a ler en diagonal, sen perder ápice da “acción”, da trama. Continúo e agárrate: “A música sibilante da súa lingua, gozosa de marusías e gaivotas pousadas nos beizos”, “deixando que o grafito substancie na cuartilla a dor derradeira das súas palabras”…

1: Madre de Dios!

2: Repara nesta descrición: “Observaba a luminosidade deses ollos claros, a densidade ondulada do cabelo, a perfección dunha boca na que arde un sorriso suntuoso…”

1: Ho! Lémbrame unha das aventuras do Sherlock Gómez. Ao despacho deste acode un mozo que perdeu a súa moza. Descríbella ao detective: ollos como dous soles, cabelos como o trigo, dentes de rubís, labios como rosas vermellas, etc. Ao final, o xenial detective atopa a rapaza descrita polo mozo, que se asusta cando a ve.

2: Pois máis ou menos. Continúo: “A música agudizada dun violín varre o silencio do camposanto coa Negra Sombra de Rosalía e impón un temor solemne…”

1: Acabáronseme os palabróns! Un violin que canta?, porque Rosalía non compuxo músicas que eu saiba, ou si? Por outro lado, vaia teima con iso de varrer o silencio.

2: Ou paras ou calo.

1: Calo, calo. Continúa.

2: “A sombra do nicho apaga o escintileo cabreado da caixa”, “pero eu xa hai meses que estou atado a todas as ausencias”, “ulir con interese o corazón da súas páxinas vellas”, “coma unha respiración milenaria”, “O abrente entra na casa e abraza a súa tristeza, envolvéndoa cunha luz esplendorosa que bate nos meus ollos adurmiñados”.

1: Basta!

2: Aínda vou pola páxina 67.

1: Pois con máis razón, porque a novela ten un porrón delas, non si?

2: Si, unhas setecentas. Pero, va, só dúas frases máis do cento e pico que teño anotadas: “Un punto borra a marca identitaria dun dos personaxes máis perversos e sistemáticos dos campos de concentración…”

1: Personaxes sistemáticos?

2: Sorte que, sendo galego, o noso novelista non escribise “personaxes sistémicos”.

1: Tes razóns. Va, a outra.

2: “Cando entra no cuarto, el sorpréndese da forte luminosidade e máis o cheiro a primavera. As enfermeiras abriron de par en par as fiestras que miran ao río que bordea a banda norte do edificio e se estreita entre un ourizado de salgueiros e verdes veludos sobre os que estouran flores como esbozos artísticos; o seu recendo flota no aire como unha caricia inmensa”.

1: Mi madriña!

2: Podo continuar?

1: Non; non, por favor. E a novela, de que vai?

a216c69103a425d09bcc00b69c3013ba2: Ai! Non podo resumila en poucas liñas. Digamos que vai dunha muller que estivo nun campo de concentración, etc. A novela é narrada por catro voces distintas e… todas falan igual, todas deitan esas frases poéticas e esas descricións de novela rosa. Por outra banda, como podes imaxinar, os bos son a rehostia, fano todo ben, sobre todo a, digamos, muller protagonista, de “belleza sin par”, como as illas Canarias do pasodobre, que é unha excelente xornalista e mellor fotógrafa e…, tantas cousas que mellor non as recito. Ao final, como acontece neste tipo de novelas, e cando digo este tipo de novelas estou a me referir ás que usan este tipo de escrita (xa sabes, a forma condiciona o “fondo”), o autor bota man no desenlace do que Umberto Eco chamou no seu día mecanismo de consolación. Ademais de todo isto, ás veces dá a impresión de que falta algo na novela, que se fala de persoas ou de feitos que non aparecen na obra e que o autor dá como coñecidos do lector…

1: Non lin a novela, mais si nalgunha parte que na editorial lle suprimiran un monte de páxinas.

2: Debe ser a explicación. O que non entendo é que non lle eliminaron frases con topicazos e adxectivos inútiles (o 90%, como mínimo, dos que aparecen na novela): ficaría con moitísimas menos páxinas, abofé. Tamén comete algúns anacronismos, como, por exemplo, que Laura milite, ou simpatice, xa non lembro, co PSUC antes do 18 de xullo de 1936.

1: Claro, cando se fundou precisamente un día despois, o 19 de xullo, como ti e máis eu sabemos: eu traballaba no local en que se fundou tal partido e ti dous números máis enriba, no paseo de Gràcia nº 5. E algo máis?

2: Podía estar falando todo o que nos queda da tarde e a maña de mañá desta “novela”, e nada ben, mais, para que? Para demostrar que no fondo é unha novela reaccionaria? Non paga a pena.

1: Non sei se a novela é reaccionaria como dis ti, mais dá a impresión de que o autor, polas frases que me acabas de ler escribe sen concesións, e a súa radicalidade lambida non lle permite temer que suscite aburrimento, indiferenza ou sarcasmo. Dá a impresión de que o autor é un deses escritores que pensa que os destinatarios da súa obra non teñen nin memoria, nin imaxinación e que a súa bagaxe literaria é quizais nula.

2: Máis ou menos, mellor non podería eu expresalo.

1: Unha pregunta, como che dou por lela?

2: Recomendáronma na P. e despois de lela entendo tal recomendación.

1: …?

2: Recomendouma o concelleiro de Turismo, e non me estraña a recomendación: dá a impresión de que algunhas das páxinas foron subvencionadas por tal Concellería.

1: Como te ouza a muller, mátate. [Mira a hora o móbil.] E se deixamos a continuación para mañá?

2: Mañá non pode ser. Deixémolo para o domingo a mañá, despois de visitar o Mercat de San Antoni.

1: De acordo.

Advertisements

Un comentario en “Frases soltas de ‘Laura no deserto’

  1. Pingback: Xabier Quiroga e A Ruta das ratas | Blogs Clubs Lectura das Bibliotecas Municipais da Coruña

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s